Sábado, Fevereiro 24, 2018
Total visitors: 196962

Maioria estudantes ne’ebe tama iha Universidade Nasional Timor-Lorosa’e (UNTL) la satisfas ho prosesu selesaun tama ba universidade ne’ebe hala’o husi Ministeriu Edukasaun no Kultura hamutuk ho universidadade, tanba la tuir area ne’ebe sira rasik eskolha.

Maioria estudantes lasatisfas ho prosesu selesaun tama UNTL, tanba Ministeriu Edukasaun koloka sira iha area ne’ebe la’os sira nia hakarak.

Estudante husi Fakudade Siensia Sosial no Politika, Deonisia Soares hateten antes ne’e tuir formulariu ne’ebe preenxe, nia hili tiha area seluk ne’ebe nia hakarak, maibe ikus mai, ninia naran sai fali iha departementu seluk.
“Hau hili tiha Departementu lingua Portugues, maibe Ministeriu Edukasaun no Kultura (MEK) muda fali ba iha Departementu Komunikasaun Sosial, prosesu ida ne’e halo hau la satisfeitu,” nia lamentavel, iha Dili.
Situasuan ida ne’e, ikus mai obriga nia tenke muda fali ba iha departamentu lian Portugués iha Fakuldade Edukasaun Artes e Humanidades (FEAH) UNTL.
Nia hateten, antes ne’e bainhira estudantes sekundariu sira tuir ezame nasional, sira haruka estudante sira preenxe formulariu ida hodi hili area ne’ebe sira hakarak.
Nia hateten, bainhíra sira hili opsaun hírak ne’e, sira tenke tuir kritériu. Sé sira la hetan iha opsaun prímeiru, sira bele ba fali opsaun segundu no terseiru. Karik maka la priénse hotu opsaun hírak ne’e, konserteza sira labele liu.
“Ezemplu, hau hili medisína no tuir vaga ne’e presíza ema hamutuk nain 40 deit, ha’u nia valor mós 40, maibe to’o iha ne’ebá ema preenxe tiha ona, entaun hau mai iha opsaun segundu no ikus liu terseiru,” nia fo ezemplu.
Tanba ne’e, nia husu ba Ministeriu Edukasaun no UNTL atu muda tiha sistema ida ne’e, labele difikulta fali estudantes sira ne’ebe hakarak kontinua estudu iha UNTL iha futuru.
Kona-ba preokupasaun estudante sira ne’ebe transfer fali ba departementu seluk, nia dehan antes ne’e parte universidade fo uluk ona avizu.
Entretantu hatan ba kestaun ne’e, Pro-Reitor UNTL asuntu Akademiku Antonio Amaral katak tama iha UNTL presiza duni liu husi selesaun ida ne’ebe rigorozu, tanba estudante barak mak hakarak tama iha UNTL ne’e, tanba ne’e universidade nasional.
Nia dehan, prosesu selesaun ne’e haree husi dokumentu no teste eskrita no intervista, tanba iha tinan hirak liu ba hanesan tinan 2000 to’o 2009, UNTL rasik maka hala’o prosesu ne’e tomak.
Maibe, hahú fali iha tinan 2010 to’o agora, prosesu selesaun dokumentu ne’e hala’o entre ME ho UNTL servisu konjunta hodi haree prosesu ne’e tomak. Prosesu selesaun ne’e rejíme rua. Ida maka rejíme jerál no ida seluk maka rejíme oportunidade.
“Rejíme jerál maka sira ne’ebé gradua iha tinan 2013-2016 nian ne’ebé halo selesaun liu-husi ezame nasionál no depois mós sira ne’ebé iha valor di’ak no preenxe kritériu mak bele liu,” nia hateten.
Kona-ba Rejíme Oportunidade, nia dehan maka estudante sira ne’ebé akaba eskola sekundária iha tinan 2017 no ida ne’e liu-husi teste ne’ebé maka hala’o entre ME no UNTL.
Nia hateten, planu UNTL nian ba iha tinan ida ne’e maka simu deit estudantes 3.264 ne’ebe fahe ba iha departementu hamutuk 9 ne’ebe iha UNTL nia laran.
Enkuantu Minístru Edukasaun no Kultura (MEK), Fernando Hanjam hateten, total estudante liu iha selesaun hodi asesu ba eskola iha UNTL no Institutu Politéknika Betano (IPB), hamutuk kandidatu na’in 3.264.
Nia dehan, husi númeru ne’e estudante hamutuk na’in 2.607 maka pasa liu-husi kritériu rejíme jerál nian no na’in 657 mak tama iha rejíme oportunidade nian ne’ebé foin dadaun mak remata.
“Iha rejíme jerál 54% (1.415) mak estudante feto no 48% (1.192) ba estudante mane. Iha rejíme Oportunidade nian feto ho 49% (323) no estudante mane ho 51% (334),” nia informa.

  • Qua
    Fev
    21
    2018
    MdS-Parseirus Realiza Kampanha Nasional Saude Maternu Infantil no Nutrisaun
    Ministerio da Saude ho parseiru sira sei hala’o kampanha nasional kona ba saude maternu infantile no nutrisaun nian durante tinan tomak, hodi hasa’e konesementu no konsiensia komunidade sira nian atu ...
  • Qua
    Fev
    21
    2018
    Pasientes Matan 117 Halo Operasaun Ba Matan
    Iha fulan Janeiru nia laran, Sentru Nasional Matan halo ona operasaun matan ba ema nain 117, maioria katarak no problema matan sira seluk. Pasiente matan hamutuk 117 mak konsege halo operasaun ba m...
  • Qua
    Fev
    21
    2018
    Merenda Eskolar La La’o Tanba Laiha Orsamento
    Desde tama tinan foun 2018, Janeiru to’o agora programa merenda eskolar seidauk la’o iha eskola sira tanba laiha orsamentu. Diretor Belchior Maria Barros hateten programa merenda eskolar to’o agora...
  • Qua
    Fev
    21
    2018
    Asidente Trafiku Iha Fulan Janeiro Hamutuk 146
    Diretor Tranzito Nasional, Inspektor Xefe Polisia Antonio Soares hateten total asidente trafiku ne’ebe mak akontese iha munisipiu sira inklui Dili durante fulan Janeiro hamutuk 146 kazus. Total asi...
  • Qua
    Fev
    21
    2018
    PNTL Prende Motor 43 Iha Valentine’s Day
    Iha loron domin nian (valentine’s day) 14 Fevereiru, Polisia Tranzito Munisipiu Dili prende motorizadas hamutuk 43 tanba motorista sira viola regras tranzito nian ne’ebe iha. Polisia Tranzito husi ...

E-mail Subscription

Enter your email address:

    Poll

    Nothing found!

    Follow us on Twitter