Kordenadors Uma Hakmatek hosi NGO Psychosocial Recoperasaun no Dezenvolvementu iha Timor-Leste (PRADET), Luiza Marçal, husu ba Sekretaria Estadu Promosaun Igualidade (SEPI) atu haforsa tan servisu organizasoens Uma Mahon ne’ebe durante ne’e fo asistensia forensika ba vitima violensia bazea ba jeneru.
“SEPI sai mahon ba organizasaun hotu ne’ebe luta ba igualidade jeneru liu-liu organizasaun sira ne’ebe servisu ba asistensia ba vitima (Uma Mahon) iha rai laran entau ami husu ba SEPI atu nafatin fo komitmentu atu haforsa liu tan ami nia servisu nune’e ami bele fo
asistensia ne’ebe diak ba vitima sira iha futuru no bele elimina violensia hotu hasoru feto,” dehan Kordenadora Uma Hakmatek PRADET Marçal semana kotuk (26/01), iha edifisiu Bidau Toko Baru, Dili.
Nia hatutan, durante fo asistensia forensika ba vitima sira, nia parte hasoru difikuldade kona ba fasilidade atu halo atendementu ezaminasaun forensika ba vitima violensia hotu.
“Ami presiza mak fasilidade teste DNA tanba sira bele halo rezultadu ezaminasaun forensika ba maibe dala ruma arguidu nega entau ami presiza halo teste DNA nune’e bele hatene klaru katak vitima ne’e los duni hetan violasaun sexual ho arguidu ne’e karik vitima isin rua hodi haforsa liu tan provas ne’ebe iha ona,” Marçal dehan.
Tuir Koordenador Marcal, durante ne’e sira la halo ezaminasaun forensila liu husi teste DNA tanba laiha fasilidade hodi halo teste.
Nia dehan, iha 2003 PRADET servisu ho Nasoens Unidas (ONU) e kazu sira ne’ebe presiza halo teste DNA lori ba iha Australia maibe agora tanba karun, la halo teste DNA, sira foti deit provas husi fatin akontesementu.
“Teste DNA ne’e importante tebes ba vitima violasaun sexual sira atu arguidu labele nega,” nia katak. “Durante Uma Hakmatek ne’e harii ami kona ba rekursu no umanitaria ami la hetan ajudas ruma husi Sekretariu Estadu Promosaun Igualidade (SEPI) maibe kona ba moral ne’e sira ajuda alende orsamentu mos sira nunka ajuda durante ne’e no dala ruma fasilidade sira mos atu fahe ba Organizasaun Non Governmental sira mos la to’o karik.”
Hatan ba kestaun, Sekretariu Estadu SEPI, Idelta Maria Rodrigues, hateten SEPI nafatin suporta Uma Mahon sira nia servisu tuir regra no prosedimentu ne’ebe durante ne’e halo ne’eduni koperasaun servisu la’o diak.
“Hau hanoin asistensia vitima iha Uma Mahon kontinua nafatin ami nafatin fo suporta ba sira oinsa sira hala’o servisu ho diak,” dehan SE Rodrigues.
Nia hatutan katak konaba Uma Mahon iha politika integradu iha Ministeriu Solidaridade Social (MSS) koordenasaun ho SEPI, agora programa ne’e la’o hela atu harii Uma Mahon ne’ebe ho kriteria no prosedimentu diak atu harii tanba asuntu ida ne’e relevante ho implementasaun Lei kontra Violensia Domestika.
