Dalabarak vitima ba krime insestu la koalia sai ba publiku tanba sira konsidera ida ne’e normal tanba akontese ba sira ho idade ne’ebe sei ki’ik no sira la hatene atu hato’o keixa ba se, e pior liu tan autor sira ne’e livre no la sente katak ne’e hahalok amoral ne’ebe bele prejudika vitima nia moris iha futuro, tanba ne’e governu tenke halo sosializasaun ne’ebe diak ba komunidade sira iha area remotas, nune’e sira bele iha konesementu kona ba impaktu husi hahalok ida ne’e.
“Kazu insestu ne’e ladiak, bele hamoe ema ne’ebe maka halo no bele hamoe nasaun tanba Timor nudar nasaun ne’ebe maioria Katolika, no kazu insestu ne’e nudar krimi ida, komunidade barak mak seidauk hatene, ne’e duni hau sujere ba governu foun atu bele halo sosializasaun, koalia ho komunidade sira atu nune’e sira bele iha kunesementu kona ba ida ne’e,” sujere Prezidente Board Judicial System Monitoring Program (JSMP), Ivo Valente, (01/08), iha Hotel Ramelau, Aimutin, Dili.
Husu mos ba Parlamentu Nasional atu hare no estuda didiak lei kodigu penal ba abuzu seksual ba menor, tanba lei ne’e ladun forte, nune’e bele redus numeru insestu iha rai laran.
Entretantu Deputada Carmelita Caetano Moniz dehan, insestu ne’e krimi ida, maibe atu kombate krime ida ne’e la’os responsabilidade Governu nian deit.
“Responsabilidade Parlamentu Nasional no povu tomak, tanba krimi insestu ne’e liu fali ita oho ema, iha kestaun ne’e, servisu Governu nian maka oinsa para bele fo sosializasaun ba komunidade para iha konesementu, no servisu PN oinsa para bele halo lei ida, no komunidade nia servisu maka oinsa para halakon hanoin sira hanesan ne’e wainhira tuir ona formasaun ruma,” dehan Deputada ne’e.
