Sexta, Janeiro 21, 2022

Sekretariu Ezecutivu Komisaun Nasional Kombate HIV/SIDA, Atanasio de Jesus hateten Timor-Leste utiliza hikas estratejia global abordagen Abstinence, Be Faithful no Condom (ABC) hodi prevene transmisaun HIV husi relasaun seksual tanba dadus estatistika hatudu maioria kazu infetadu hada’et husi relasaun seksual livre.

Sekretariu Ezecutivu Komisaun Nasional Kombate HIV/SIDA, Atanasio de Jesus hateten Timor-Leste utiliza hikas estratejia global abordagen Abstinence, Be Faithful no Condom (ABC) hodi prevene transmisaun HIV husi relasaun seksual.

Nia konsiente tinan lima kotuk, komisaun muda estratejia Condom ba Controla a’an no la halo sosializasaun konaba utilizasaun condom ba prevensaun moras hada’et husi relasaun seksual, liu-liu HIV ba komunidade sira, maibe la afetivu tanba kazu infesaun foun amenta makas.

“Dadus hatudu mai ita katak grupo risku sira ne’ebe utiliza condom, pursentajen ki’ik. Ita ne’ebe la uza condom halo seksu livre ho parseru no gosta troka parseru ne’e aumenta makas no dadus hatudu sa’e makas. Entau ita agora dadaun virus ne’e da’et ona ba komunidade jeral laos grupo risku deit,” nia hateten iha servisu fatin Pantai Kelapa, Dili.

Nia dehan sira la distribui Condom ba komunidade, maibe sira fo edukasaun ba komunidade konaba funsaun condom ba prevensaun moras atu ema ida-ida bele iha konhesementu hodi foti desizaun ba sira nia aan rasik, bainhira hakarak halo relasaun seksual ho ema seluk tanba ne’e ema nia direitu.

Nia hateten Timor laiha fatin prostituisaun ne’ebe eziste, maibe seksu livre eziste hela tanba ne’e esforsu ne’ebe halo atu kombate uluk hahalok risku sira hanesan ransu livre, seksu livre sira no koalia mos meus prevensaun sira ne’ebe efetivu atu evita hamosu problema seluk.

Nia rekonhese sosiedade sei menus konhesementu konaba funsaun condom nian ba prevensaun moras tanba informasaun sira ne’e seidauk to’o ba ema hotu ho klean no ema barak halo relasaun seksual la protejidu, entau numeru kazu infesaun foun sa’e makas.

Nia informa kazu komulativu HIV iha Timor-Leste, hahu tinan 2003 to’o fulan Julho tinan 2021, iha 1,364. No husi numeru ne’e ema nain 155 mak mate ona, nain 656 mak halo hela tratamentu, seluk no seluk la halo tratamentu.

Iha parte seluk, Xefe Departamentu Moras Hada’et, iha Ministerio da Saúde, Marta Abenia dos Santos hateten prevalensia HIV iha Timor-Leste menus zero pursentu (-0%), maibe trend kazu infesaun foun sa’e makas.

“Prevalensia HIV iha Timor-Leste, liu husi Ministeriu da Saúde, ami halo studu prevalensia kada tinan hat hatudu prevalensia ne’e ita nafatin mantein menus husi zero pursentu, maibe ita labele kontente tanba ita hare ita nia trend kazu ne’e sa’e. Ita hare kazu komulativu ate agora sa’e, kada quarter kazu foun aumenta purvolta 100 ba leten,” nia hateten.

Nia dehan governu hamutuk ho parseru sira nafatin halo esforsu atu kombate transmisaun virus ne’e iha rai laran, maibe ema ida-ida tenke asume responsabilidade hodi prevene aan husi virus ne’e liu husi konsensia individu ida-ida nian atu hado’ok aan husi hahalok risku sira, ne’ebe bele lori sira hetan infesaun.

E-mail Subscription

Enter your email address:

Follow us on Twitter

  • House Banner Side Bar 02
  • House Add Side Banner 04