Quarta, Janeiro 20, 2021
Total visitors: 543764

Vice Ministra Finansas, Sara Lobo hateten kresimentu ekonomia rai laran depende ba Orsamentu Geral do Estado (OGE) kada tinan tanba ne’e bainhira orsamentu aumenta kontribui diretamente ba kresimentu ekonomiku, maibe orsamentu redusidu no laiha, kontribui kedas ba kontrasaun ekonomia nasional nian.

Vice Ministra Finansas, Sara Lobo hateten kresimentu ekonomia rai laran depende ba Orsamentu Geral do Estado (OGE) kada tinan.

Nia dehan, iha tinan 2010 kresimentu sa’e 9.5% no iha tinan 2012 tun 6%. Tama tinan 2017 iha kontrasaun kresimentu negativu purvolta 3.8%, no iha tinan 2018 kontrasaun kresimentu ekonomiku negativu menus husi 1% tanba laiha orsamentu jeral do estado no adopta regime duodecimo.

“Atu hateten katak, OGE ne’e importante tebes hanesan makina ne’ebe promove ita nia kresimentu ekonomia iha rai laran. OGE 2021, ita aposta ba metas makro ekonomia importante rua mak ita hakarak kresimentu sa’e 3.9%. Ida ne’e ita preve atu bele rekupera fali husi kontrasaun kresimentu negativu 3.8% iha tinan 2017, no menus 1% iha tinan 2018. Ne’e metas ne’ebe hakarak atinji husi OGE 2021,” nia hateten bainhira partisipa iha seminario panorama orsamental OGE 2021 iha Hotel Novu Turimso, Dili.

Nia dehan, kresimentu negativu tinan 2020, ne’ebe Banku Central preve katak sei iha kontrasaun 6% tanba kontribui husi fatores sira hanesan despeza publika redusidu, situasaun inserteja politika rai laran, no implikasaun ekonominka mos husi pandemia COVID-19.

Iha parte seluk, ekonomista João Saldanha hateten net negative growth iha tinan 2017 to’o 2020 ne’e purvolta 8% tanba presiza halo mudansa ba estratejia ekonomia nian ba produsaun lokal, konsumu lokal, no kapsidade lokal atu bele kontribui rekupera fila fali ekonomia iha rai laran.

Nia dehan estratejia ida ne’ebe pertinente no importante mak fo insentivu intermus komesa konsumu aihan lokal, maibe mos tenke garantia kualidade produtu, no presu ne’ebe baratu atu bele kompete iha merkadu nasional.

“Hau hanoin ita presiza hametin lei no mantein seguransa. Tanba ekonomia lao diak, ita presiza lei diak no seguransa tenke diak atu bele loke dalan ba ekonomia atu halo atividade ekonomiku. Se ita kontinua iha instabilidade politika no governativa, hau hanoin sei fo impaktu negativu ba dezenvolvimentu ekonomia iha rai laran,” nia hateten.

Nia dehan, makro ekonomia problema mak importasaun sasan barak to’o tokon 500 no GDP $1.6 biloens, iha 0.5% mak ita importa husi rai liur tanba ne’e la ajuda retarda dezenvolvimentu ekonomiku husi parte makro nian.

Nia hatutan, parte micro ekonomia nian tenke implementa lei rai nian ho diak no asesu ba finansiamentu lalais no jurus ki’ik atu bele dinamiza ekonomia lokal. Nia haktuir dinamiza produtu lokal laos atu halo protesaun ba produtu sira, maibe promove produtu ne’ebe kualidade ho presu ne’ebe baratu atu bele kompete ho produtu rai liur hodi bele domina iha merkadu lokal nian.

E-mail Subscription

Enter your email address:

Follow us on Twitter

  • House Banner Side Bar 02
  • House Add Side Banner 04