Domingo, Julho 14, 2024

Moras ISPA (Infeksaun Sistema Respiratoriu) mak nafatin reprezenta numero aas pasientes sira iha Hospital Nasional Guido Valadares (HNGV), iha Sentrus Saude no mos klinikas privadu iha Kapital Dili laran, liu liu ba labarik sira ne’ebe afekta liu tanba ambiente foer no rai rahun barak tanba agora tempu bailoron.                             
“Tan ne’e hau husu ba inan-aman, atu tau matan ba labarik sira la bele halimar rai rahun no la bele hemu be matak tamba husi sira ne’e mak fo impaktu ba moras, no tenke eduka sira hemu be barak atu nune’e bele prevene moras ne’e” hateten Doutora Vitalina Araujo Vilanova ne’ebe fo atendimentu sauda ba pasientes Sentru Saude iha Bairo Formosa iha Dili, semana kotuk.

Leia mais...

Atu prevene aan husi moras oi-oin, ema hotu presiza hamos ambiente inklui uma ninin sira nune’e susuk labele tolun no hada’et moras.

“Presiza fo formasaun diak ba komunidade sira kona-ba saude publiku,liu-liu oins amak sira bele hamos ambiente, hamos uma ninin, baleta kuak sira, tau foer iha nia fatin atu nune’e bele hado’ok aan husi moras hotu,”hateten  Xefe Sentru Saude Formoza (CSF), Jaime dos Santos Reis Belo, iha Bairo Formoza,Dili.

Nia parte hato’o kestaun ne’e relasiona ho numeru moras ne’ebe kontinua rejistu aas iha CSF, hanesan moras ispa, malaria,diarea, moras kulit inklui  mal nutrisaun.

Leia mais...

Xefe Sentru Saude Formoza (CSF), Jaime dos Reis hateten oras ne’e dadaun moras ISPA rejistu aas hamutuk 15.196 iha sentru ne’e tanba impaktu husi bailoro ne’ebe halo rai rahun suar maka’as.
“Agora dadaun ami rejistu pasiente hamutuk 15.196 mak hetan moras  Ispa e pasiente hirak ne’e alende husi bairo formoza,mos husi Becora no Comoro, tanba rai rahun suar maka’as, kareta no motor nia suar mos bele afeita ba komunidade nia saude,” informa Xefe CSF aime dos Reis, semana kotuk (07/09) iha Bairo Formoza Dili.
Tuir nia, moras ispa alende kona labarik sira mos ba ferik no katuas sira, joven feto no mane, kona-ba labarik liu-liu labarik husi tinan 5 ba leten tanba halimar rai rahun entaun bele afeita ba sira nia saude.
Atu prevene moras ne’e tenke hamos ambiente inklui uma ninin sira, moris tuir saude publiku nian , hamos didiak uma ninin sira, para rai rahun labele suar maka’as .

Leia mais...

Maske lei UNTAET 27-29/2000, bandu ona atu labele tesi ai ho arbiru maibe komunidade kontinua tesi ai tanba menus de rekursu umanu iha Diresaun Nasional Florestal nian atu kontrola.

Tuir Prezidente Komisaun D Parlamentar, Brigida Coreia katak kestaun tesi ai ho illegal dalabarak ona iha plenaria maibe situasaun laiha mudansa.

“Durante ne’e ami mos preokupa maka’as maibe ita nia rekursu limitadu oinsa mak bele kontrola maluk sira ne’ebe kontinua tesi no fa’an iha Dili laran,”preokupa Deputada Brigida Coreia, semana kotuk iha PN.

Tuir atual dosente Universidade Nasional Timor-Lorosa’e (UNTL) iha Fakuldade Agrikutlura ne’e katak, bainhira komunidade kontinua tesi ai, mak sei hamosu inundasaun iha tempu udan.

Nia hatutan, komunidade sira kontinua tesi ai tanba atu sustenta sira nia familia e mos parte ida ajuda  hodi fa’an ba maluk sira ne’ebe sei moris iha susar nia laran.

Leia mais...